Бекітілді
«У.М. Ахмедсафин атындағы Гидрогеология және геоэкология институты» ЖШС директорының
2022 жылғы 27 қыркүйектегі №04-03/25-ОД бұйрығымен
«У.М. Ахмедсафин атындағы Гидрогеология және геоэкология институты» ЖШС Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты
1. ҚҰЖАТТЫҢ МАҚСАТЫ
1.1. Осы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат (бұдан әрі – «Саясат») «У.М. Ахмедсафин атындағы Гидрогеология және геоэкология институты» ЖШС-нің (бұдан әрі – «Серіктестік») сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға және Серіктестіктің, оның қызметкерлерінің және Серіктестік атынан әрекет ете алатын өзге де тұлғалардың қолданыстағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама нормаларын сақтауға бағытталған негізгі қағидаттар мен талаптарды айқындайтын базалық құжаты болып табылады.
2. САЯСАТТЫҢ МАҚСАТТАРЫ
Саясат Серіктестіктің және оның басшылығының корпоративтік мәдениетті жетілдіру, корпоративтік басқарудың үздік тәжірибелерін ұстану және Серіктестіктің іскерлік беделін тиісті деңгейде ұстап тұру мақсатында ашық және адал бизнес жүргізудің жоғары этикалық стандарттарына адалдығын көрсетеді.
Серіктестік өз алдына мынадай мақсаттар қояды:
- Серіктестіктің лауазымына қарамастан қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлық қызметке тартылу тәуекелін азайту.
- Қызметкерлер мен өзге де тұлғаларда Серіктестіктің сыбайлас жемқорлықтың кез келген нысаны мен көрінісін қабылдамайтыны туралы саясаты жайлы бірыңғай түсінік қалыптастыру.
- Серіктестікке және қызметкерлерге қолданылуы мүмкін ҚР сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының негізгі талаптарын жинақтап, түсіндіру.
- Серіктестік қызметкерлерінің осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын, қолданыстағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың негізгі нормаларын, сондай-ақ сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың тиісті рәсімдерін білу және сақтау міндетін белгілеу.
Серіктестікке қатысты қолданылуы мүмкін ҚР сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының негізгі талаптарын жинақтап, түсіндіру.
3. ҚОЛДАНУ АЯСЫ ЖӘНЕ МІНДЕТТЕР
Серіктестіктің барлық қызметкерлері осы Саясатты басшылыққа алуға және оның қағидаттары мен талаптарын мүлтіксіз сақтауға тиіс.
Серіктестік директоры осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын іске асыруға бағытталған барлық іс-шараларды ұйымдастыруға, сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізуге, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдерді әзірлеуге, оларды енгізуге және бақылауға жауапты тұлғаларды тағайындауға жауапты болады.
Осы Саясаттың қағидаттары мен талаптары Серіктестіктің контрагенттері мен өкілдеріне, қызметкерлеріне, сондай-ақ тиісті міндеттер олармен жасалған шарттарда, олардың ішкі құжаттарында бекітілген немесе заңнан тікелей туындайтын жағдайларда өзге де тұлғаларға қолданылады.
4. ҚОЛДАНЫЛАТЫН СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ЗАҢНАМА
Қазақстанда, әдетте, пара беру немесе алу, пара беруге немесе алуға делдалдық ету, қызметтік жағдайды немесе өкілеттіктерді теріс пайдалану, коммерциялық сатып алу, формальдылықтарды жеңілдету үшін төлемдер, лауазымды тұлғаның өз жағдайын ақша, құндылықтар, өзге де мүлік, қызметтер, өзі немесе өзге тұлғалар үшін қандай да бір құқықтар түріндегі пайда алу үшін заңсыз пайдалануы не осы тұлғаға өзге тұлғалардың заңсыз пайда немесе құқық беруі «сыбайлас жемқорлық әрекеттер» болып есептеледі.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, Серіктестіктің барлық қызметкерлеріне тікелей немесе жанама түрде, жеке өзі немесе үшінші тұлғалар арқылы сыбайлас жемқорлық әрекеттерге қатысуға, кез келген тұлғаларға немесе кез келген тұлғалар мен ұйымдарға, оның ішінде коммерциялық ұйымдарға, билік және өзін-өзі басқару органдарына, мемлекеттік қызметшілерге, жекеше компанияларға және олардың өкілдеріне ақша қаражаты, құндылықтар, қызметтер немесе өзге де пайда түрінде, кез келген нысанда пара ұсынуға, беруге, уәде етуге, сұрауға және алуға немесе әкімшілік, бюрократиялық және өзге де формальдылықтарды жеңілдету үшін төлемдер жасауға қатаң тыйым салынады.
Серіктестік пен оның қызметкерлері әлемнің кез келген елінде Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңдарын, сондай-ақ Саясаттың қағидаттары мен талаптарын сақтауға тиіс.
5. НЕГІЗГІ ҚАҒИДАТТАР
Контрагенттерді тексеру
Серіктестік сыбайлас жемқорлық қызметке тартылуы мүмкін контрагенттермен іскерлік қарым-қатынас тәуекелін азайту үшін ақылға қонымды күш-жігер жұмсайды, ол үшін контрагенттердің параға төзімділігін бағалау, оның ішінде олардың өз сыбайлас жемқорлыққа қарсы рәсімдерінің немесе саясаттарының болуын, осы Саясаттың талаптарын сақтауға және шарттарға сыбайлас жемқорлыққа қарсы ескертпелерді енгізуге дайындығын тексеру, сондай-ақ этикалық бизнес жүргізу және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу үшін өзара жәрдем көрсету жүзеге асырылады.
Серіктестік мемлекеттік сатып алу туралы заңнамаға сәйкес тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді мемлекеттік сатып алу арқылы сатып алуды жүзеге асырады, оның ішінде әлеуетті жеткізуші ретінде қатысады. Мемлекеттік сатып алу шарттарының жобалары уәкілетті орган бекітетін тауарларды мемлекеттік сатып алу, жұмыстарды мемлекеттік сатып алу және қызметтерді мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарттарға сәйкес жасалады. Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеу қағидаттарына негізделеді.
Ақпараттандыру және оқыту
Серіктестік осы Саясатты Серіктестік кеңсесіндегі ақпараттық естеліктерде еркін қолжетімді етіп орналастырады, сыбайлас жемқорлықты қабылдамайтынын ашық түрде мәлімдейді, осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын барлық контрагенттердің, өз қызметкерлерінің және өзге де тұлғалардың сақтауын құптайды әрі көтермелейді, сондай-ақ ақпараттандыру және оқыту арқылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет деңгейін арттыруға жәрдемдеседі.
6. СЫЙЛЫҚТАР ЖӘНЕ ӨКІЛДІК ШЫҒЫСТАР
Қызметкерлердің Серіктестік атынан өзге тұлғалар мен ұйымдарға беруі мүмкін немесе олардың Серіктестікте жұмыс істеуіне байланысты өзге тұлғалар мен ұйымдардан алуы мүмкін сыйлықтар мен өкілдік шығыстар, оның ішінде іскерлік қонақжайлылыққа арналған шығыстар, төменде көрсетілген бес өлшемнің жиынтығына сай болуға тиіс:
- Серіктестіктің заңды қызмет мақсаттарымен тікелей байланысты болуы, мысалы, бизнес-жобаларды таныстырумен немесе аяқтаумен, конференциялар өткізумен, шарттарды сәтті орындаумен не Наурыз және Жаңа жыл, Халықаралық әйелдер күні, естелік даталар, мерейтойлар сияқты жалпыға бірдей мереке-күндермен байланысты болуы;
- ақылға қонымды негізделген, шығыстарға сай болуы және сәнқойлық заттары болмауы;
- қандай да бір қызмет, әрекет, әрекетсіздік, көз жұмуға, қамқорлыққа алуға, құқықтар беруге, мәміле, келісім, лицензия, рұқсат және т.б. бойынша белгілі бір шешім қабылдауға арналған жасырын сыйақы болмауы немесе алушыға өзге де заңсыз не бейэтикалық мақсатпен ықпал ету әрекеті болмауы;
- сыйлықтар немесе өкілдік шығыстар туралы ақпарат ашылған жағдайда Серіктестік, қызметкерлер және өзге де тұлғалар үшін беделге нұқсан келтіретін тәуекел тудырмауы;
- осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарына және Серіктестіктің өзге де ішкі құжаттары мен қолданыстағы заңнама нормаларына қайшы келмеуі.
Серіктестік ресми қатысатын көрмелерде, ашық презентацияларда, форумдарда және өзге де өкілдік әрі маркетингтік іс-шараларда берілетін Серіктестіктің символикасы бар кәдесый өнім (құны төмен өнім) түріндегі сыйлықтарға жол беріледі және олар имидждік материалдар ретінде қаралады.
Серіктестік, оның қызметкерлері мен өкілдері атынан үшінші тұлғаларға кез келген валютадағы қолма-қол немесе қолма-қол емес ақша қаражаты түріндегі сыйлықтарға жол берілмейді.
7. ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНЕ ҚАТЫСУ ЖӘНЕ СПОНСОРЛЫҚ
Серіктестік өзінің нақты жобаларында коммерциялық артықшылықтар алу мақсатында қайырымдылық және демеушілік жобаларды қаржыландырмайды.
8. САЯСИ ҚЫЗМЕТКЕ ҚАТЫСУ
Серіктестік өзінің нақты жобаларында коммерциялық артықшылықтар алу мақсатында саяси партияларды, ұйымдар мен қозғалыстарды қаржыландырмайды.
9. МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТШІЛЕРМЕН ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛ
Серіктестік өзінің нақты жобаларында коммерциялық артықшылықтар алу мақсатында мемлекеттік қызметшілер мен олардың жақын туыстарының (немесе олардың мүддесі үшін) кез келген шығыстарын, оның ішінде көлік, тұру, тамақтану, ойын-сауық және т.б. шығыстарын төлеуден, сондай-ақ олардың Серіктестік есебінен өзге де пайда алуынан бас тартады.
10. ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРМЕН ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛ
Серіктестік өз қызметкерлерінен осы Саясатты сақтауды талап етеді, оларды негізгі қағидаттар, талаптар және бұзушылықтар үшін санкциялар туралы хабардар етеді.
Серіктестікте тиісті деңгейдегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру шеңберінде қызметкерлер үшін мезгіл-мезгіл көзбе-көз және/немесе қашықтықтан нысанда ақпараттық семинарлар, сондай-ақ Серіктестіктің барлық жаңа қызметкерлері үшін осы Саясаттың және онымен байланысты құжаттардың ережелері бойынша кіріспе тренингтер өткізіледі.
Серіктестік қызметкерлерінің осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын сақтауы жоғары тұрған лауазымдарға ұсыну үшін кадр резервін қалыптастыру кезінде, сондай-ақ тәртіптік жаза қолдану кезінде ескеріледі.
11. ДЕЛДАЛДАР АРҚЫЛЫ НЕМЕСЕ ҮШІНШІ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ПАЙДАСЫНА ТӨЛЕМДЕР
Серіктестікке және оның қызметкерлеріне осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарына немесе қолданыстағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама нормаларына қайшы келетін қандай да бір әрекеттерді жасау үшін делдалдарды, серіктестерді, агенттерді, бірлескен кәсіпорындарды немесе өзге де тұлғаларды тартуға немесе пайдалануға тыйым салынады.
Серіктестік Серіктестіктің сыбайлас жемқорлық қызметке тартылу тәуекелдерін азайту және болғызбау мақсатында жоғарыда сипатталған бұзушылықтардың алдын алу және/немесе анықтау үшін делдалдарды, серіктестерді, агенттерді, бірлескен кәсіпорындарды және өзге де тұлғаларды тексеру рәсімдерінің болуын қамтамасыз етеді.
12. БУХГАЛТЕРЛІК КІТАПТАР МЕН ЖАЗБАЛАРДЫ ЖҮРГІЗУ
Барлық қаржылық операциялар Серіктестіктің бухгалтерлік есебінде мұқият, дұрыс және жеткілікті деңгейде егжей-тегжейлі көрсетілуге, құжатталуға және тексеру үшін қолжетімді болуға тиіс.
Серіктестікте қолданыстағы заңнамада белгіленген мерзімдерде толық және дұрыс бухгалтерлік есептілікті дайындауға және ұсынуға дербес жауап беретін қызметкерлер тағайындалған.
Серіктестіктің бухгалтерлік есептілігін бұрмалау немесе жалғандату қатаң тыйым салынады және алаяқтық ретінде қаралады.
13. ЖАУАП ШАРАЛАРЫ МЕН САНКЦИЯЛАРДАН БАС ТАРТУ
Серіктестік сыбайлас жемқорлықтың болжамды факті туралы хабарлаған не пара беруден немесе алудан, коммерциялық сатып алудан немесе параға делдалдық жасаудан бас тартқан қызметкерге, мұндай бас тартудың нәтижесінде Серіктестіктің пайдадан айырылуына немесе коммерциялық және бәсекелестік артықшылықтарды алмауына әкеп соққан жағдайларды қоса алғанда, қандай да бір санкциялар (жұмыстан босату, лауазымын төмендету, сыйақыдан айыру дегенді қоса алғанда) қолданылмайтынын мәлімдейді.
14. ӨЗГЕРІСТЕР ЕНГІЗУ
Осы Саясаттың немесе онымен байланысты Серіктестіктің бизнес-процестерінің тиімділігі жеткіліксіз ережелері анықталған кезде не ҚР қолданыстағы заңнамасының талаптары өзгерген кезде Серіктестік директоры осы Саясатты және/немесе бизнес-процестерді өзектендіру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу мен іске асыруды ұйымдастырады.
15. ОСЫ САЯСАТТЫ ОРЫНДАМАҒАНЫ (ТИІСТІ ДЕҢГЕЙДЕ ОРЫНДАМАҒАНЫ) ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІК
Серіктестіктің барлық құрылымдық бөлімшелерінің қызметкерлері, лауазымына қарамастан, осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын сақтауға, сондай-ақ өздеріне бағынышты тұлғалардың осы қағидаттар мен талаптарды бұзатын әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) дербес жауап береді.
Серіктестік өз қызметкерлерінің, контрагенттерінің және өзге де тұлғалардың сыбайлас жемқорлық қызметке қатысуы үшін санкцияларға ұшырауы мүмкін болғандықтан, ақылға қонымды негізделген әрбір күдік немесе анықталған сыбайлас жемқорлық фактісі бойынша қолданыстағы заңнамада рұқсат етілген шеңберде қызметтік тергеулер жүргізіледі.
Осы Саясаттың талаптарын бұзуға кінәлі тұлғалар Серіктестіктің, құқық қорғау органдарының немесе өзге де тұлғалардың бастамасы бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында, нормативтік актілерде және еңбек шарттарында көзделген тәртіппен және негіздерде тәртіптік, әкімшілік, азаматтық-құқықтық немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін.